• شنبه, 13 آذر , 1395

88742743 ,  88742741  تلفن سنگ آرتا

88739524  فکس سنگ آرتا

[email protected]  ایمیل سنگ آرتا

استانداردهای سنگ های تزئینی و نما

استانداردهای سنگ های تزئینی و نما

از جمله مهمترین مشکلات صادرات سنگ ایران عدم شناخت مشخصات فنی آن توسط خریدار است که با تدوین استانداردهای جدید واجباری کردن آنها می توان سنگ ایران را به نحو بهتری برای جهان شناساند . هدف اصلی این نوشتار معرفی استانداردهای موجود در ایران و جهان و همچنین معرفی مهمترین استانداردهایی که در کشور ایتالیا از آنها برای معرفی سنگ استفاده می شود ̨است .

استاندارد شامل آن دسته از مشخصات فنی است که به طور عمومی پذیرفته شده و یا به طور رسمی لازم الاجرا می باشد و در واقع توافق افراد دولتی ̨شرکت های تجاری ̨افراد متخصص و شرکت های صنعتی شناخته شده ی ملی و بین المللی را در زمینه محصولات ̨روش ها یا عملیات نشان می دهد . معمولا استانداردها در کشورهای مختلف با یکدیگر فرق می کنند .

در سال های اخیر امریکا و اروپا تلاش کرده اند تا « استاندردهای کیفیت » را تعریف نمایند . در اروپا ISO 9000تعریف شده ات که در بسیاری از کشورها اجرا می شود .

در ایالات متحده نیز این استانداردها که هم اکنون Q90نامیده می شوند و برای نخستین بار توسط ANSĮASQC  منتشر شده اند معرفی شده که مجموعه پیچیده ای است از ملزوماتی که به برقراری یک سیاست کیفی یکسان درساخت و تولید کمک می کند ̨ولی این که چگونه می توان این استانداردها را در صنعت سنگ (stone)به کار برد ̨مبهم و تعریف نشده است . در سیستم ISO9000استانداردهای مدیریت ̨اصول یا قواعد کلی ̨بازاریابی ̨آماده سازی نمونه ها ̨تجهیزات آزمایش ̨اقدامات اصلاحی ̨کارکنان و ایمنی محصول ̨همگی در زمره ی مسائل کیفی منظور شده اند ̨لیکن چون سنگ یک ماده ی طبیعی است ̨هیچ تلاشی برای تعریف «کیفیت سنگ »صورت نگرفته است .

رویه ای که یک شرکت برای تولید محصول ̨فروش آن و پشتیبانی بعدی از آن دنبال می کند نیز مساله ای است که باید مد نظر قرار گیرد . «کنترل کیفیت »سیستمی برای تایید وحفظ سطح مطلوب کیفیت یک محصول یا فرایند می باشد . سیستم کنترل کیفیت سنگ نیز تعریفی برای کیفیت سنگ ارائه نمی دهد . به جز این که آن را مشخصه ی وابسته به میزان مزیت یا برتری سنگ معرفی می کند . این ابهام در واژه های تعریف کیفیت موجب آشفتگی و گیجی می شود . چون فرآورده هایی طبیعی نظیر سنگ تزیینی و نما متناسب با کیفیتشانکه در حقیقت قابلیت یا توانایی پایداری آن ها در برابر عوامل طبیعی یا مصنوعی است ̨در درون یا بیرون بنا مورد استفاده قرار می گیرند . ولی علاوه بر مقاومت ̨مشخصه ای نظیر زیبایی سنگ نیز در کاربرد آن تاثیر ارد که در این واژه نمی گنجد و نمی توان آن را تعریف و استاندارد نمود .

سازمان های استاندارد گوناگون ̨تعاریف زیادی از واژگان مربوط به سنگ ارائه داشته اند ̨اما مطلبی در مورد کیفیت سنگ اظهار ننموده اند .

این سازمان ها ̨بیشتر استانداردهای مربوط به آزمایش سنگ از جنبه ی خصوصیات فیزیکی و مکانیکی آن نظیر سایندگی ̨مقاومت ̨جذب و غیره را تعریف می کنند . این خصوصیات همگی قابل تعریف و قابل کنترل هستند . نتایج چنین آزمایش هایی می تواند برای تعریف قابلیت سنگ به منظور کاربردی خاص مورد استفاده قرار گیرد. نتایجی خاص از آزمایش ها را می توان برای اطمینان از این که سنگ تحت استانداردهای حداقل عمل خواهد کرد ̨به کار برد . در صورتی که سنگی استانداردهای لازم را کسب نکند ̨بدین مفهوم نیست که از آن سنگ نمی توان استفاده کرد ̨بلکه فقط بدین معنی است که مهندسین و معماران به تعیین ویژگی ها یا محدودیت های لازم مثلا تعیین ضخامت ̨روش نصب ̨تعمیر و نگهداری یا دیگر محدودیت هایی که در انجام کار با سنگی خاص برای کاربردشان ضروری است نیاز خواهند داشت . به عنوان مثال سیگ های دارای جذب آب بالا را نباید برای نمای بیرونی ساختمان به کار برد . علاوه بر این ̨تعداد آزمایش هایی ه بر روی یک سنگ در فرایند تولید انجام می شود ̨متغیر است ̨به طوری که برخی سنگ ها در بعضی شرایط با استانداردی خاص تطابق داشته و همان سنگ تحت شرایط و مناطق دیگر از هماناستاندارد تبعیت نمی کند . به هر جهت آگاهی از نتایج آزمون های مربوط به خواص سنگ در انتخاب و طراحی معماری صحیص سنگ تزیینی و نما موثر است . انجام آزمایش های گوناگون بر روی سنگ های تزیینی و نما اطلاعات پایه ای درباره ریگ ̨بافت ابعاد دانه ها ̨خصوصیات فیزیکی ̨مکانیکی و هوازدگی آنها ارائه می نماید . این اطلاعات ̨تصمیم گیری در زمینه مناسب بودن سنگ برای کاربردی خاص را آسان می کند . شناخت خصوصیات فنی سنگ های تزیینی و نما و آگاهی از آنها نه تنها از جنبه ی کاربرد موثر است ̨بلکه در مراحل اکتشاف ̨استخراج و فرآوری ̨نیز در رقابت و بقای شرکت های تولید کننده سیگ تزیینی و نما در بازار جهانی تاثیرگذار است .

در کشور ایران وظیفه استانداردسازی بر عهده «موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران » می باشد که به موجب قانون تنها مرجع رسمی کشور در زمینه تعیین ̨تدوین و یشد استانداردهای ملی است . تدوین استاندارد در رشته های مختلف توسط کمیته های فنی مرکب از کارشناسان موسسه ̨صاحب نظران مراکز و موسسات علمی ̨پژوهشی ̨تولیدی و اقتصادی آگاه و مرتبط باموضوع انجام می شود . یکی از این کمیته ها ̨کمیته سنگ های ساختمانی است که در زمینه تدوین استانداردهای مربوط به خواص سنگ های ساختمانی فعالیتداشته و تا کنون 8 استاندارد را در این زمینه منتشر ساخته است . ( جدول 1 )

این استانداردها در واقع ترجمه هایی از استانداردهای ASTMو بعضا GOSTمی باشند که بخش کوچکی از استانداردهای مربوط به آزمایش هواص سنگ های تزیینی و نما را در بر می گیرد .

با توجه به گستردگی خواص سنگ های تزیینی و نما ̨این استانداردها ̨ناکافی به نظر می رسند .  لذا برای تحت پوشش قرار دادن نسبی همه خواص ̨بررسی استانداردهای دیگر گشورهای مطرح در زمینه ی صنعت سنگ تزیینی و نما لازم است .

با بررسی اجمالی استانداردهای تدوین شده در کشورهای پیشرفته در این زمینه این نتیجه حاصل می شود که استانداردهای تدوین شده در کشورهای پیشرفته در این زمینه این نتیجه حاصل مشود که استانداردها به سه بخش واژه شناسسی فنی ̨مشخصات محصول و روش هال آزمایش استاندارد تقسیم شده اند . در جدول 2 کد این استانداردها به همراه عنوان مربوط به آنها ارائه شده است .

جدول 1- فهرست استانداردهای مربوط به سنگ تزیینی و نما موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران

کد استاندار

نام استاندارد

ترجمه استاندارد

ISIRI 618

بلوک های سنگ های طبیعی برای برش به منظور استفاده در نما ̨کف و تزئیینات

GOST 9479-60

ISIRI 5694

سنگ گرانیت ساختمانی –ویژگی ها

ASTM C615-85

ISIRI 5695

سنگ آهک ساختمانی –ویژگی ها

ASTM C568-89

ISIRI 5696

سنگ مرمریت –ویژگی ها

ASTM C503

ISIRI 5697

سنگ های ساختمانی –روش های آزمون ضریب گسیختگی

ASTM C99-87

ISIRI 5698

سنگ های ساختمانی –روش های آزمون تاب فشاری

ASTM C170-87

ISIRI 5699

سنگ های ساختمانی –روش های آزمون تعیین جذب آب و چگالی

ASTM C97-88

ISIRI 5700

سنگ های ساختمانی –روش آزمون تعیین مقاومت سایشی در اثر تردد

ASTM C241-85

جدول 2 –فهرست استانداردهای مربوط به سنگ تزیینی و نما

موضوعات

استاندارد

ASTM

BIS

DIN

EN

UNI

واژه شناسی فنی

اصطلاحات علمی

C11903

1805-73

12670

8458

مشخصات محصول

مشخصات سرپانتین

C1526-03

مشخصات ماربل

C503-03

1130-69

مشخصات سنگ های تزیینی آهکی

C568-03

1128-1974

مشخصات سنگ های تزیینی کوارتزدار

C616-03

3622-77

مشخصات سنگ های تزیینی اسیلیتی

C629-03

C406

6250-81

EN12326-2

12326-2

EN12326-2

مشخصات گرانیت

C615-99

3316-74

مشخصات تراورتن

C1527

روش شناسایی و مشخصات سنگ های طبیعی ساختمانی

1123-75

ویژگی های هندسی

1128-74

1130-1969

EN13373

13373

موضوعات

استاندارد

ASTM

BIS

DIN

EN

UNI

فرآوری سنگ های تزیینی

1129-72

معیارهای ارزش سنگ

EN1244

12440

9725

پلاک برای سنگ فرش

EN1341

1341

EN1341

Settبرای سنگ فرش

EN1342*

1342

EN132

خصوصیات سنگ جدول

EN1343

482

1343

EN1343

چیدمان و پوشال گذاری پتاک ها

8348-1977

تولیدات پرداخت شده̨خصوصیات کاشی سنگ های معمولی

PrEN12057

تولیدات پرداخت شده̨خصوصیاتپلاک های کف و پله

PrEN12058

تولیدات پرداخت شده̨خصوصیات سنگ های بعددار

PrEN12059

خصوصیات بلوک خام

PrEN1467

موضوعات

استاندارد

ASTM

BIS

DIN

EN

UNI

خصوصیات تولیدات نیمه پرداختی (پلاک خام)

PrEN1468

خصوصیات تولیدات نیمه پرداختی (پلاک برای نما)

PrEN1469

تعیین پرداختهای سطوح

(Rugosity)

PrENw124

6030

آزمایش های استاندارد

خواص فیزیکی

جذب رطوبت

C121-90

1124-

1974

EN13755

13755

EN13755

نفوذپذیری

4388-73

وزن مخصوص و تخلخل

C97-02

1122-74

1124-74

EN1936

52102

1936

EN1936

مطالعات پتروگرافی

EN12407

52100

12407

EN12407

جذب آب تحت اثر خاصیت مویینگی

4121-67

EN1925

1925

EN1925

10859

ضریب سرخوردگی

14231

تعیین سرعت انتشار صدا در سنک

PrEN14579

موضوعات

استاندارد

ASTM

BIS

DIN

EN

UNI

آزمایش های استاندارد

خواص مکانیکی

مقاومت فشاری

C170-90

1121(p1)

EN1926

1926

EN1926

مقاومت در برابر نیروی باد

C1201-91

مقاومت خمشی و مول خمشی ارتجاعی

C1352

C880-98

1121

(P2)

EN12372

12372

13161

EN12372

EN13161

مقاومت سایشی

C1353-98

C241-90

1706-72

مدول گسیختگی

C99-87

C120-00

دوام سنگ

1126-74

مقاومت کششی

1121(P3)

مقاومت برشی

1121(P4)

سفتی

5218-69

EN14205

مقاومت در طول زمان در حضور شوک حررارتی

EN14066

14066

انرژی گسیختگی

14158

مدول ارتجاعی استاتیکی

PrEN114580

موضوعات

استاندارد

ASTM

BIS

DIN

EN

UNI

ضریب اتساع حرارتی

PrEN14581

خواص هوازدگی

مقاومت در برابر اسید و هوازدگی

C217-94

4122-67

1125-74

13919

مقاومت در برابر انجماد- آب شدن

52104-1

52104-2

EN12371

12371

EN2371

مقاومت در برابر کریستالیزاسیون نمک

EN12370

12370

EN12370

مقاومت در طول زمان در حضور غبار نمک

14147

ستانداردهای متفرقه

استخراج کواری

8381

کشورهای پیشرفته صنعت سنگ همچون ایتالیا برای معرفی سنگ های خود از بین استانداردهایی که در جدول 2 به آنها اشاره شد بعضی موارد را مورد استفاده قرار می دهند که در جدول 3 آورده شده اند .

جدول 3- استانداردهایی که اغلب شرکتهای ایتالیایی برای معرفی سمگ خود استفاده می کنند

ردیف

عنوان

ملاحظات

کد استاندارد ایرانی

کد استاندارد خارجی

1

ابعاد بلوک سنگ

استاندارد خاص ندارد و ابعاد بلوک استخراجی باید قید شود

2

مقاومت کششی

BIS 121

3

میزان جذب رطوبت

ISIRI 5699

Astm c121

BIS 1124

EN 13755

4

مقاوومت فشاری

ISIRT 5698

Astm c170

BIS1121

EN 1926

5

مقاومت سایشی

ISIRT 5700

Astm c1353

BIS 1706

6

وزن مخصوص

ISIRI 5699

Astm c97

BIS1121

EN 1936

7

مدل گسیختگی

ISIRI 5699

Astm c120

8

ضریب اتساع حرارتی

EN14581

9

مقاومت در برابر انجماد- آب شدن

DIN 52104

EN 12371

10

قابل دسترس بودن

استاندارد خاصی ندارد به چهار وجه 1-محدود 2-متوسط 3-خوب 4- خیلی خوب تقسیم می شود

11

مکان معدن

استاندارد خاصی ندارد و باید مکان جغرافیایی معدن قید شود

بدین ترتیب می توان یتیجه گرفت که از جمله مهمترین استانداردها معرفی سنگ در دنیا موارد اشاره شده در جدول 3 است که برای تعداد 5 مورد آنها استاندارد معادل ایرانی وجود دارد که توسط موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران ترجمه شده است .

راهنمای سنگ ایران – روشان روز

مهدی یاوری –نرگس سلگی –مرتضی شناور

مطالب مشابه

دیدگاهتان را ثبت کنید